Een ondernemer krijgt een fiscale vraag over een buitenlandse structuur die jaren eerder is opgezet. De accountant beschikt over de Nederlandse aangiften, maar de jaarverslagen liggen bij een bestuurder in het buitenland. Een bewaarinstelling heeft weer andere overzichten. En degene die de structuur ooit beheerde, reageert niet meer.
The founder sees records held elsewhere. The inspector sees financial interests, formal roles and possible routes to request them.
That tension sits at the heart of an Arnhem-Leeuwarden Court of Appeal ruling of 28 April 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:2718. The case concerned information orders for income-tax years 2009, 2010 and 2011.
The taxpayer was connected to a foreign private foundation, or SPF, as settlor, sole beneficiary and supervisory-board member. He also owned the company that received participations from the foundation. The SPF held participations in foreign companies that were active in online gambling.
The Court upheld the information orders. Its reasoning reaches beyond wealthy families and foreign foundations. A record may sit with another director, company or service provider while responsibility for pursuing it remains close to the person whose money, company and tax position it explains.
Afstand is niet hetzelfde als onbereikbaarheid
Artikel 47 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen geeft de inspecteur de mogelijkheid informatie, boeken en bescheiden op te vragen die van belang kunnen zijn voor de belastingheffing. Artikel 52a maakt het mogelijk vast te leggen dat niet aan die verplichting is voldaan, in een informatiebeschikking die de belastingplichtige kan aanvechten.
Het Hof keek naar het financiële belang van de belastingplichtige, zijn formele functies, zijn betrokkenheid bij de entiteiten en zijn praktische toegang tot de administratie. Het achtte aannemelijk dat de beheerder van de SPF jaarlijks aan hem verantwoording moest afleggen en dat hij de jaarverslagen kon opvragen.
De formele bestuurder van zijn volledig gehouden vennootschap had bovendien aangegeven te willen meewerken. Zijn betrokkenheid en financiële belang boden een reële route naar de administratie van die vennootschap.
Ook de onderliggende deelnemingen deden ertoe. Volgens het Hof had de belastingplichtige geen serieuze poging gedaan om de administratie daarvan te verkrijgen, hoewel hij betrokken was, een financieel belang had en op grond van het toepasselijke buitenlandse recht inzage kon vragen.
Dit is het best te begrijpen als een kwestie van feitelijke beschikkingsmacht over bewijs. Fysiek bezit en praktische toegang zijn verschillende zaken. Een document kan in een ander land worden bewaard en toch bereikbaar zijn via eigendom, bevoegdheden, contractuele rechten of een bestaande werkrelatie.
Een enkele mededeling dat een administrateur de stukken onder zich heeft, weegt weinig als de ondernemer een redelijke mogelijkheid heeft om erom te vragen, inzage te verlangen of hogerop te gaan. De redenering van het Hof bleef wel verbonden met de feiten: de sterkte van de band met de stukken, de omvang van het belang en de routes die op dat moment beschikbaar waren.
Het verzoekentraject heeft bedrijfswaarde
Ook kleinere ondernemingen lopen tegen hetzelfde probleem aan, zij het in minder exotische vorm. Een voormalige boekhouder heeft een oude export uit het boekhoudpakket. Een salarisverwerker bewaart de berekeningen achter een loonrun. Een betaalplatform heeft transactiehistorie die nooit is gedownload.
Een buitenlandse leverancier kan overzichten van bonussen of kortingen bewaren die nodig zijn om een balanspost te verklaren. De eigenaar heeft de stukken vandaag misschien niet op kantoor, maar de praktische vraag is of hij ze met een redelijk verzoek nog kan terughalen.
Daarmee wordt het verzoekentraject onderdeel van het bedrijfsdossier. Data, genoemde contactpersonen, herinneringen, reacties, afgewezen verzoeken en contractuele rechten maken zichtbaar welke inspanning is geleverd. Ze laten een adviseur ook zien of de ontbrekende informatie het gevolg is van een werkelijk toegangsprobleem, een verstoorde relatie of jaren van administratieve verwaarlozing.
Ga terug naar de ondernemer die op de buitenlandse bestuurder wacht. Eén onbeantwoorde e-mail zegt weinig. Een reeks duidelijke verzoeken via de beschikbare contractuele en bestuurlijke kanalen vertelt een vollediger verhaal.
Daarmee komen misschien niet alle ontbrekende pagina’s boven water. Wel wordt zichtbaar hoe de onderneming is omgegaan met een dossier dat zij nodig had. Dat inzicht is er al voordat een geschil ontstaat.
Het maakt duidelijk welke externe partij het bedrijfsk geheugen bewaart en of de eigenaar dat binnen een redelijke termijn kan terughalen. Een structuur die voor de toegang tot de administratie afhankelijk is van persoonlijke goodwill, is kwetsbaar, ook als de onderliggende transacties commercieel deugen.
De aangifte staat niet meer op zichzelf
Grensoverschrijdende rapportage voegt daar een extra laag aan toe. De Nederlandse overheid vermeldt dat de Belastingdienst met meer dan 100 landen fiscale informatie uitwisselt.
Onder de Common Reporting Standard kan uitgewisselde financiële informatie bestaan uit rekeningstanden, rente, dividenden, verzekeringswaarden en opbrengsten uit de verkoop van financiële producten. Ook identificatiegegevens van rekeninghouders kunnen worden opgenomen.
Banken, verzekeraars, beleggingsinstellingen, bepaalde betaaldienstverleners en andere aangewezen instellingen leveren op grond van internationale rapportageregels specifieke gegevens aan de Belastingdienst. Voor een ondernemer die ook bestuurder en aandeelhouder is, verandert dat de context waarin de aangifte wordt beoordeeld.
Een Nederlandse aangifte kan worden gelegd naast informatie van buitenlandse belastingdiensten en financiële instellingen. De nuttige discipline is aansluiting zoeken. De aangifte in privé, de administratie van de vennootschap, buitenlandse overzichten en eigendomsdocumenten moeten hetzelfde economische verhaal vertellen.
Als een bank een rekening rapporteert, moet de eigenaar coherent kunnen uitleggen wie het uiteindelijke belang bij die rekening had en hoe het inkomen fiscaal is verwerkt. Als een buitenlandse entiteit waarde overdraagt, moeten bestuursbesluiten, boekingen en fiscale behandeling op elkaar aansluiten.
Dit zijn vragen voor de jaarafsluiting, zolang bestuurders nog reageren en inloggegevens nog werken. Het goedkoopste moment om een stuk terug te halen is meestal voordat iemand het dringend nodig heeft.
Timing bepaalt het geschil
Het Hof beoordeelde de inspanningen van de belastingplichtige aan de hand van de omstandigheden op het moment waarop de informatiebeschikkingen in 2016 werden genomen. Gebeurtenissen daarna konden niet veranderen wat toen wel of niet was gedaan.
Een stuk dat jaren later alsnog wordt gevonden, kan nog steeds helpen om een fiscale positie te verklaren. Het neemt niet weg dat eerder kosten zijn ontstaan doordat geen redelijke route naar dat stuk is benut.
De uitspraak bewaakt ook een belangrijke procedurele grens. Het in stand laten van een informatiebeschikking beslist niet automatisch of in een latere procedure over de belastingaanslagen de omkering en verzwaring van de bewijslast van toepassing zijn. Die vraag hoort thuis in het geschil over de aanslag.
Toch kan een informatiegeschil jaren in beslag nemen voordat de onderliggende fiscale kwestie tot een einde komt. Deze zaken begonnen met historische belastingjaren en liepen door tot zittingen in 2026. Kosten van adviseurs, bestuurlijke aandacht en onzekerheid over geldstromen in privé en binnen de onderneming worden dan onderdeel van de rekening.
De rustige les is niet dat buitenlandse structuren of externe administrateurs moeten worden gevreesd. Het gaat erom te weten waar de stukken zijn, wie ze kan opvragen en of die bevoegdheid blijft bestaan na een wisseling van bestuurder, adviseur of familierelatie.
Een buitenlandse partij kan het archief bewaren. De Nederlandse fiscale verantwoordelijkheid kan blijven liggen bij degene wiens geld, onderneming en beslissingen door dat archief worden verklaard.
Wilt u bespreken wat dit betekent voor uw bedrijf?
De data, bronnen en analyse achter dit artikel zijn uitgevoerd door Linda Pavan. AI is niet gebruikt om bronnen te identificeren, de feitelijke basis op te bouwen of het analytische oordeel in dit artikel te vormen. AI is alleen gebruikt als hulpmiddel bij het opstellen. De definitieve Nederlandse tekst is persoonlijk nagekeken, geredigeerd en goedgekeurd door Linda Pavan voor publicatie.
