Nederlandse cryptobedrijven moeten vergunningen, beloften, transacties en klantuitkomsten met elkaar verbinden.
Een oprichter bereidt een campagne voor een nieuwe cryptodienst voor. De website belooft eenvoudige toegang, het kostenoverzicht oogt helder en een affiliate noemt het product veilig. De compliance officer vraagt waar de bezittingen van klanten worden ondergebracht, hoe opnames werken en wat er gebeurt als de externe aanbieder uitvalt. Een kort campagneoverleg verandert zo in een gesprek over liquiditeit, aansprakelijkheid en vertrouwen.
Die spanning staat centraal in de meest recente visie van de Autoriteit Financiële Markten op de cryptomarkt. Op 10 november stelde de AFM dat MiCAR de markt volwassener heeft gemaakt. Tegelijkertijd moet de duurzame bescherming van consumenten nog worden versterkt. Inmiddels bezit ongeveer één op de acht Nederlanders cryptoactiva. Volatiliteit, fraude, misleidende aanbiedingen en complexe diensten blijven serieuze aandachtspunten.
De Nederlandse lijn is duidelijk. Een vergunning bevestigt de gereguleerde status van specifieke diensten. Zij maakt niet elk activum degelijk, elke belofte evenwichtig of elke klantbeslissing passend. De moeilijkere opgave is of een onderneming kan uitleggen wat zij doet en verantwoordelijkheid neemt voor de manier waarop die activiteit de klant bereikt.
De vergunning is slechts de drempel
De term ‘cryptobedrijf’ verhult te veel. Het ene bedrijf bewaart activa van klanten. Het andere wisselt ze om, voert orders uit of geeft advies. Een derde levert technologie. Een vierde brengt een token uit. MiCAR onderscheidt verschillende dienstencategorieën omdat de juridische rol bepalend is voor de verplichtingen, contracten en risico’s.
Die rol moet in de hele onderneming herkenbaar blijven. Een gereguleerde betaalfunctie mag niet ongemerkt geloofwaardigheid verlenen aan staking- of lendingdiensten waarvoor andere bescherming geldt. Volgens de AFM vallen staking, lending en bepaalde diensten op het gebied van decentrale financiering geheel of gedeeltelijk buiten MiCAR. Afhankelijk van de opzet kunnen specifieke regels voor liquiditeit, risicobeheer en onderpand daardoor ontbreken.
Hier begint governance. Het bestuur moet weten welke rechtspersoon de belofte doet, welke partij de activa houdt, wie de private keys beheert en wat de positie van de klant is wanneer de liquiditeit opdroogt. Technische taal kan die verantwoordelijkheid niet dragen. Als het antwoord twintig minuten en drie schema’s vergt, heeft de klant waarschijnlijk evenmin een eerlijk beeld.
De lancering van een token voegt nog een verantwoordelijkheidsketen toe. Voor een openbare aanbieding is doorgaans een rechtspersoon nodig, evenals een whitepaper dat wordt opgesteld, gemeld en gepubliceerd. Reclame moet correct, duidelijk, herkenbaar en in overeenstemming met dat whitepaper zijn. Bij niet-conforme aanbiedingen kan de AFM, afhankelijk van de omstandigheden, optreden met waarschuwingen, aanwijzingen of boetes.
De klant ervaart één geheel
De AFM onderzocht reclame en kosteninformatie van 33 cryptodienstverleners die op de Nederlandse markt actief zijn. Bij 14 aanbieders stelde zij aanzienlijke tekortkomingen in de reclame vast; bij 19 aanbieders waren er aanzienlijke tekortkomingen in de kosteninformatie. Deze aantallen hebben betrekking op de onderzochte groep. Ze vormen geen uitvalpercentage voor de gehele sector, maar bevatten wel een directe operationele les voor het management.
Klanten verdelen de homepage, verwijsvideo, kostentabel, onboarding en transactiebevestiging niet over verschillende complianceafdelingen. Zij ervaren één aanbod. Een risicowaarschuwing onder aan de pagina kan een kop die veiligheid suggereert niet herstellen. Evenmin kan een technisch correcte kostenpagina een affiliatecampagne corrigeren die de dienst eenvoudiger voorstelt dan gerechtvaardigd is.
De AFM heeft duidelijk gemaakt dat de periode van toezichtcoulance voorbij is. Zij zet het toezicht voort en treedt waar nodig handhavend op. Voor een kleine aanbieder ligt het praktische antwoord niet in meer juridische tekst, maar in scherper eigenaarschap. Iemand moet de claim goedkeuren, deze vergelijken met de werkelijke dienstverlening en vastleggen welke versie de klant heeft gezien.
Terug naar de campagne van onze oprichter. De beslissende vraag is niet langer of het woord ‘risico’ ergens voorkomt. Het gaat erom of de gehele klantreis de kosten, volatiliteit, grenzen van de bescherming en opnamevoorwaarden zonder tegenstrijdigheden uitlegt.
De backoffice draagt de belofte
Consumentencommunicatie is alleen de zichtbare kant. Sinds 4 februari 2025 kwalificeren aanbieders van cryptoactivadiensten als financiële ondernemingen binnen het Nederlandse antiwitwaskader. Ook moeten zij voldoen aan sanctieverplichtingen en aan de vereisten voor transactie-informatie uit de verordening betreffende geldovermakingen, doorgaans aangeduid als de Travel Rule.
DAC8 voegt daar een nieuwe laag aan toe. Relevante aanbieders en exploitanten moeten sinds 1 januari 2026 rapporteerbare klant- en transactiegegevens bewaren. De jaarlijkse rapportage begint in 2027, met 31 januari als eerste uiterste datum. Afhankelijk van de rapportagecategorie kan het gaan om klantidentificatie, het soort activum, het transactietype, aantallen eenheden, brutobedragen en marktwaarden.
Daarmee wordt reconciliatie een governancekwestie. Als het klantsysteem een transactie op de ene manier beschrijft, de wallet op een andere en de financiële administratie op een derde, bestaat er al een beheersingsprobleem. De jaarlijkse rapportage brengt dat probleem alleen aan het licht. Compliance moet identiteit, geldstromen, klantcommunicatie, boekhouding en escalatie met elkaar verbinden.
Die verbinding kost geld. Monitoring, sanctiescreening, gegevensbewaring, klantondersteuning en deskundige medewerkers vergen liquiditeit voordat de klant een nieuwe functie ziet. Een bedrijfsmodel dat alleen de technologie beprijst en deze operationele last negeert, is niet compleet.
Crypto bereikt ook de gewone boekhouding
Dezelfde discipline geldt voor een ontwerpstudio, winkelier of adviseur die crypto als betaling accepteert. Voor de btw-aangifte verlangt de Belastingdienst dat de betaling naar euro’s wordt omgerekend. Voor een besloten vennootschap vormt de eurowaarde die voor goederen of diensten wordt ontvangen omzet. Een latere koerswinst of een later koersverlies komt in de winst-en-verliesrekening terecht.
Een factuur van € 2.000 kan daardoor verschillende registraties opleveren: de factuurwaarde, het btw-bedrag, de ontvangst in de wallet, de waarde bij omzetting en het bedrag dat uiteindelijk op de bankrekening belandt. Als de koers vóór de omzetting beweegt, zullen die bedragen van elkaar verschillen. Door de ontvangst als een gewone bankbetaling te behandelen, wordt dat verschil verhuld in plaats van opgelost.
Voor zowel de cryptodienstverlener als de gewone ondernemer is dezelfde managementvraag zinvol: kan één transactie worden gevolgd vanaf de belofte aan de klant tot en met de wallet, de administratie en de verplichte rapportage? Die vraag brengt marktgedrag, aansprakelijkheid, fiscaliteit en liquiditeitstoezicht samen zonder er afzonderlijke werelden van te maken.
MiCAR is een belangrijke stap vooruit, maar de Nederlandse bedrijfscultuur houdt zelden op bij formele toestemming. Zij vraagt wie het besluit nam, wat er is gecommuniceerd, waar het geld naartoe ging en of de registraties op elkaar aansluiten. Het sterkste cryptobedrijf is niet de onderneming die het hardst met haar vergunning zwaait. Het is de onderneming die de positie van de klant rustig, nauwkeurig en van begin tot eind kan uitleggen.
Neem contact op met Pavan Geraedts als uw cryptoaanbod één duidelijke lijn nodig heeft van vergunning en klantcommunicatie tot transactiecontroles.
De data, bronnen en analyse achter dit artikel zijn uitgevoerd door Paolo Maria Pavan. AI is niet gebruikt om bronnen te identificeren, de feitelijke basis op te bouwen of het analytische oordeel te vormen. AI is alleen gebruikt als schrijfhulp. De uiteindelijke Nederlandse tekst is persoonlijk beoordeeld, bewerkt en goedgekeurd door Paolo Maria Pavan vóór publicatie.
Bronnen
- Cryptowetgeving is goede stap, risico’s voor consumenten blijven
- Autoriteit Financiële Markten - Marketing, cost disclosure and enforcement risk
- Autoriteit Financiële Markten - Token launches, whitepapers and memecoin offers
- Autoriteit Financiële Markten - Licensing perimeter and supervisory division
- De Nederlandsche Bank - Stablecoins and the limits of supervision
- Autoriteit Financiële Markten - AML, sanctions and the Travel Rule
- Belastingdienst - DAC8 reporting and tax-data records
- Belastingdienst - Business accounting and tax treatment of crypto received in trade
