De waarschuwing van de AFM over finfluencers volgt de commerciële keten van persoonlijk advies tot onboarding en beloning.
Een oprichter geeft goedkeuring aan een korte video over beleggen. Het script is zorgvuldig, de disclaimer is goed zichtbaar en de vergoeding voor de maker lijkt niet ongebruikelijk. Een week later wordt het echte gesprek voortgezet in een betaalde Telegramgroep. Leden vertellen over hun spaargeld, krijgen productsuggesties en volgen een link om een rekening te openen. De openbare campagne was slechts de voordeur.
Op 29 september 2026 meldde de Autoriteit Financiële Markten een sterke zomerse toename van vragen en signalen over finfluencing en online beleggingscontent. De AFM ziet ook dat steeds meer inhoud achter betaalmuren verdwijnt, in betaalde cursussen , besloten groepen en exclusieve communities. Consumenten hebben gemeld dat zij na aanbevelingen van finfluencers geld belegden bij illegale aanbieders.
De directe zorg is consumentenschade. Debredere boodschap voor ondernemingen is scherper: het Nederlandse toezicht volgt de volledige commerciële keten. Het etiket dat de maker krijgt, weegt minder zwaar dan de feitelijke werkzaamheden, de financiële claim, de gepromote aanbieder en de beloning die samenhangt met de volgende stap van de klant.
Een disclaimer kan de onderneming niet vrijwaren
Een maker kan de inhoud educatie noemen. Een bureau kan spreken van engagement. Een platform kan het community building noemen. Die omschrijvingen bepalen niet wat de activiteit juridisch en feitelijk is. Voor persoonlijk beleggingsadvies is een AFM-vergunning nodig. Een disclaimer als ‘dit is geen financieel advies’ geeft niet de doorslag wanneer iemand reageert op de individuele financiële situatie van een ander.
Die grens kan ongemerkt worden overschreden. Een lid zegt €20.000 beschikbaar te hebben en vraagt welk product passend is. De beheerder noemt vervolgens een specifieke belegging, aanbieder of verdeling. Algemene marktinformatie is persoonlijke communicatie geworden en de onderneming erachter is in een ander risicogebied terechtgekomen.
Voor beleggingsaanbevelingen gelden bovendien eigen normen. De AFM verwacht een objectieve onderbouwing, een duidelijk onderscheid tussen feiten en meningen, bronvermelding en openheid over relevante belangen of betalingen. Dit gaat om meer dan de tekst onder een bericht. Het raakt de commerciële eerlijkheid tussen maker, publiek en gepromote partij.
De beloning verklaart de druk
Het beloningsmodel zegt vaak meer dan de campagnebriefing. Een vaste productievergoeding is iets anders dan een betaling die afhangt van aangebrachte klanten. Banken en brokers mogen derden niet belonen op basis van het aantal klanten dat zij aanbrengen. Het relevante moment kan al ontstaan wanneer een potentiële klant de onboarding voor een beleggingsrekening start.
De beslissing van de AFM over BUX laat zien waarom dit op ondernemingsniveau thuishoort. In juli 2025 handhaafde de toezichthouder een boete van €1,6 miljoen wegens vergoedingen voor klantenwerving tussen 1 januari 2022 en 20 april 2023. In de onderzochte periode van 2022 brachten 27 finfluencers 3.251 klanten aan, terwijl 149 vergelijkingswebsites samen 2.384 klanten aanbrachten.
BUX stelde op 15 augustus 2025 beroep in. De operationele les blijft duidelijk. Een vergunninghoudende onderneming kan haar verantwoordelijkheid niet buiten de eigen muren leggen omdat een bureau, vergelijkingswebsite of maker de lead heeft geleverd. Referraltracking, beloning en onboarding behoren tot haar eigen bedrijfsmodel.
Gesloten deuren beëindigen de verantwoordelijkheid niet
De betaalmuur wekt een misleidende indruk. Wat erachter gebeurt, voelt privé, los van de formele campagne en meer als een gesprek dan als reclame. Commercieel is die intimiteit waardevol. Vanuit governanceperspectief neemt de zichtbaarheid echter af terwijl de invloed juist groeit.
De zaak rond Grinta Invest zet dat punt verder op scherp. Op 31 augustus 2026 bevestigde de rechtbank Rotterdam dat een finfluencer zich als medepleger schuldig had gemaakt aan het zonder vergunning verlenen van beleggingsdiensten. De rechtbank verlaagde de boete van €256.000 naar €203.500. De zaak draaide om promotie, het aanbrengen van beleggers, hulp bij de inschrijving en commissiebetalingen.
Een verzorgde campagne kan gebrekkige controles op de gepromote aanbieder niet herstellen. Evenmin kan een goedgekeurde openbare video ongeziene persoonlijke gesprekken in de chat van een cursus repareren. De commerciële keten moet kloppen vanaf de eerste claim tot en met de uiteindelijke beloning.
Wat een kleine onderneming moet kunnen reconstrueren
Voor een kleine beleggingsonderneming, fintech of marketingbureau vereist beheersing geen grote afdeling. Wel moet de onderneming de relatie kunnen reconstrueren. Wie selecteerde de aanbieder? Wie keurde de claims goed? Welke kanalen werden gebruikt? Wat mocht de maker in besloten gesprekken zeggen? Wanneer ontstond het recht op betaling? Wie kon de campagne stopzetten?
De vastlegging moet het contract, het beloningsmodel, het campagnemateriaal, de referrallink, de trigger voor onboarding en relevante communicatie in besloten kanalen met elkaar verbinden. Ook moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is wanneer de inhoud verandert of een klant een klacht indient. Deze gegevens beschermen de tijd van het management, het vertrouwen van partners en de geloofwaardigheid van de klantreis.
Cryptopromotie voegt daar nog een laag aan toe. Sinds 30 december 2024 zijn pump-and-dumppraktijken met cryptoactiva verboden voor zowel organisatoren als deelnemers. De AFM noemt finfluencers als mogelijke deelnemers. Bezit, timing, onderlinge afstemming en handelsprikkels kunnen naast de gebruikelijke reclametransparantie relevant zijn.
Terug naar de oprichter die de zorgvuldige video goedkeurde. De beslissende vraag is niet langer of de disclaimer eronder stond. De vraag is of de onderneming begrijpt wat er gebeurt nadat de kijker klikt, lid wordt, een vraag stelt en aan de onboarding begint. Achter de betaalmuur blijft commerciële invloed ondernemingsgedrag. Iemand moet daarvoor verantwoordelijkheid dragen.
Werkt uw onderneming met finfluencers, dan kan ik u helpen de verantwoordelijkheid van de eerste claim tot en met referral, onboarding en beloning in kaart te brengen.
De data, bronnen en analyse achter dit artikel zijn uitgevoerd door Paolo Maria Pavan. AI is niet gebruikt om bronnen te identificeren, de feitelijke basis op te bouwen of het analytische oordeel te vormen. AI is alleen gebruikt als schrijfhulp. De uiteindelijke Nederlandse tekst is persoonlijk beoordeeld, bewerkt en goedgekeurd door Paolo Maria Pavan vóór publicatie.
Bronnen
- Online beleggingstips? Herken de red flags!
- Autoriteit Financiële Markten - Personal advice, general recommendations and disclosure of interests
- Autoriteit Financiële Markten - Enforcement against promotion of an illegal asset manager
- Autoriteit Financiële Markten - Latest published procedural status of the Grinta finfluencer enforcement case
- Autoriteit Financiële Markten - Licensed firms remain responsible for the acquisition model
- Autoriteit Financiële Markten - Chat groups, impersonation and investment fraud
- Autoriteit Financiële Markten - Crypto promotion and market-manipulation risk
- Autoriteit Financiële Markten
