Op de dag van de sluiting kan een DGA denken dat het dossier leeg is. Geen personeel. Geen facturen. Geen banksaldo. Alleen een KVK-formulier en een handtekening. In de praktijk verbergt de laatste pagina vaak het echte probleem. Rechtbank Gelderland oordeelde op 18 februari 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:1078, dat door een liquidatie afstand werd gedaan van een pensioenaanspraak van een DGA, terwijl die aanspraak nog voor verwezenlijking vatbaar was omdat de BV een vordering op de DGA had.
De fiscale uitkomst volgde de waarde, niet het beschikbare geld. De rechtbank kwalificeerde de waarde van het pensioen als loon uit vroegere dienstbetrekking en liet de naheffingsaanslag, revisierente en belastingrente in stand. Dat is de echte les bij het sluiten van een kleine onderneming. Een BV en haar eigenaar kunnen aanvoelen als één portemonnee. Het belastingrecht houdt ze uit elkaar.
De administratie spreekt nog steeds
Veel oudere DGA’s hebben nog pensioentoezeggingen uit de periode waarin pensioen in eigen beheer mogelijk was. Nieuwe opbouw in eigen beheer is per 1 juli 2017 beëindigd, maar eerder opgebouwde rechten zijn niet verdwenen. De Belastingdienst blijft die rechten koppelen aan de regeling waaruit ze zijn ontstaan. Als die regeling indexatie of actuariële waardering voorschrijft, is het jaar van sluiting niet het moment om die voorgeschiedenis te vergeten.
Ook de Belastingdienst houdt de regels voor prijsgeven strikt. Het prijsgeven van een pensioen in eigen beheer kan onder de loonheffing vallen als loon uit vroegere dienstbetrekking op grond van artikel 19b van de Wet op de loonbelasting, dat voor bestaande aanspraken via artikel 38n van kracht is gebleven. Als een aanspraak gedeeltelijk voor verwezenlijking vatbaar is, wordt alleen dat voor verwezenlijking vatbare deel belast. Belastingvrij prijsgeven is slechts in beperkte gevallen mogelijk. Faillissement, surseance van betaling of een volledige schuldsanering zijn de duidelijkste voorbeelden. Alleen de wens van een aandeelhouder is niet voldoende.
Verrekening kan waarde in stand houden
Hier wordt de zakelijke werkelijkheid voelbaar. Een ondernemer kan zeggen dat de BV geen geld heeft. Uit de administratie kan echter blijken dat de DGA geld aan de BV verschuldigd is. Als de BV die vordering kan verrekenen, innen, waarderen of benutten, kan de pensioentoezegging nog steeds reële waarde hebben. Het banksaldo is niet het laatste woord. Ook nadat de bedrijfsactiviteiten zijn gestaakt, kan de balans nog spreken.
Daarom gaat het bij sluitingsdossiers zo vaak mis. Men kijkt naar het beschikbare geld. De fiscus kijkt naar de rechten. Een vordering op de DGA kan ervoor zorgen dat de BV niet echt leeg is. Dat verandert de manier waarop de laatste pensioentoezegging moet worden beoordeeld.
Formulier 17a is geen bezem
Formulier 17a meldt de ontbinding van een rechtspersoon aan het Handelsregister. Het is een registratiestap, geen middel om schoon schip te maken. KVK maakt de eerste vraag eenvoudig: heeft de rechtspersoon nog baten? Baten zijn niet alleen geld, voorraad of een bedrijfsauto. Ook bedragen die nog aan de rechtspersoon verschuldigd zijn vallen eronder, zoals vorderingen op klanten, de Belastingdienst of, in een DGA-dossier, de eigenaar.
Turboliquidatie werkt alleen als er op het moment van ontbinding geen baten zijn. De transparantieregels rond turboliquidatie laten een duidelijk spoor na. Binnen veertien dagen deponeert het bestuur een balans, een staat van baten en lasten en een toelichting op de reden waarom er geen baten waren. Het bestuur moet schuldeisers ook schriftelijk informeren dat de stukken zijn gedeponeerd.
De Rijksoverheid heeft de tijdelijke transparantiewet in 2025 met nog eens twee jaar verlengd, met het oog op meer transparantie, betere bescherming van schuldeisers en het tegengaan van misbruik. Dat maakt niet iedere kleine sluiting verdacht. Het CBS telde in het eerste kwartaal van 2026 53.540 bedrijfsbeëindigingen, en het staken van een onderneming is normaal onderdeel van het economische leven. Het zwakke punt is niet de sluiting zelf. Het is sluiten voordat de administratie en het juridische verhaal hetzelfde vertellen.
De rekening-courant vormt de brug
De rekening-courant van de DGA begint vaak onschuldig. Een privérekening wordt vanuit de BV betaald. Een terugbetaling gaat de andere kant op. Enkele kosten worden later verrekend. De Belastingdienst omschrijft een rekening-courant als een doorlopende rekening voor kleine, tijdelijke bedragen. Tot €17.500 kan rente achterwege blijven, maar alleen als het saldo gedurende het hele jaar niet boven dat bedrag uitkomt. Gebeurt dat wel, dan moet over het volledige bedrag rente worden berekend. Die regel vervalt ook wanneer het saldo in werkelijkheid een lening is.
Bij een sluiting van een onderneming waarin de eigenaar centraal staat, is dat onderscheid belangrijk. Een omvangrijke rekening-courantschuld is een financieringsrelatie. Dat vraagt om afspraken, rente, aflossingsgedrag en een passende fiscale behandeling. Als de BV daarnaast een pensioen-, stamrecht-, ODV- of lijfrenteverplichting heeft, kan die schuld een verband leggen tussen privéleningen en oudedagsrechten. De Belastingdienst waarschuwt dat onzakelijk lenen gevolgen kan hebben voor zowel de DGA als de BV, waaronder kwalificatie als uitdeling en, waar relevant, afkoop van pensioen of stamrecht met revisierente.
Sinds 2023 voegen de regels voor excessief lenen daar een extra laag aan toe. Lenen bij de BV boven €500.000 wordt belast als inkomen uit aanmerkelijk belang in box 2, met voor 2023 een hogere drempel. Pas die regel niet toe op oudere jaren waarin de rechtbank oordeelde. Voor een eigenaar in 2026 laat de regel nog steeds hetzelfde zien, maar dan op een andere manier. De map met privéleningen en de map met pensioenen zijn niet langer veilig van elkaar gescheiden.
Voor de handtekening
Terug aan de sluitingstafel ligt het KVK-formulier misschien al klaar. De betere vraag is eenvoudig. Is de BV echt leeg, of worden er alleen geen activiteiten meer verricht? Een slapende holding met een oude pensioenvoorziening, een vordering op de DGA, onbetaalde rente en een nog af te wikkelen positie in de vennootschapsbelasting is geen rustige onderneming. Het is een onderneming waarvan ook de laatste handeling nog moet kloppen.
Een zorgvuldige bespreking van de sluiting begint met de meest recente balans, niet met de datum van uitschrijving. Pensioen-, ODV-, stamrecht- en lijfrenteposities moeten worden benoemd. De schuld van de DGA moet worden uitgesplitst in rekening-courant, lening, rente en de feitelijke aflossingen. Vorderingen, belastingteruggaven, schuldeisersvorderingen en de laatste aangifte vennootschapsbelasting moeten samen één verhaal vertellen. De Belastingdienst stelt ook dat een BV met een pensioen- of lijfrenteverplichting op de balans niet zomaar kan sluiten en verwijst in die situaties naar voorafgaand overleg.
Een snelle sluiting is niet de vijand. Doen alsof oude toezeggingen en privéschulden slechts achtergrondruis zijn, is dat wel. Een BV kan al lang zijn gestopt met ondernemen voordat zij schoon genoeg is om te verdwijnen. De discipline is eenvoudig. Het register, de aangifte, de balans en de privéschuldpositie moeten dezelfde werkelijkheid beschrijven. Zolang er oude pensioenrechten op de balans staan, moet die overeenstemming vóór de handtekening zorgvuldig worden bereikt.
Wilt u bespreken wat dit betekent voor uw bedrijf?
De data, bronnen en analyse achter dit artikel zijn uitgevoerd door Linda Pavan. AI is niet gebruikt om bronnen te identificeren, de feitelijke basis op te bouwen of het analytische oordeel in dit artikel te vormen. AI is alleen gebruikt als hulpmiddel bij het opstellen. De definitieve Nederlandse tekst is persoonlijk nagekeken, geredigeerd en goedgekeurd door Linda Pavan voor publicatie.
