De stijging in augustus is aanleiding om te onderzoeken wie u nog moet betalen, van wie u afhankelijk bent en hoelang uw kasstroom kan wachten.
Een kleine aannemer rondt op vrijdag een project af. Het personeel is betaald, de materialen zijn aangebracht en de klant heeft de oplevering ondertekend. Op maandag belandt de factuur in een goedkeuringssysteem. Twee weken later volgt er een nieuwe vraag.Daarna nog een. De betaling schuift van deze maand door naar de volgende.
Formeel is er niets misgegaan. Toch financiert de aannemer de klant al via lonen, materialen en btw. Als die klant insolvent raakt, begint het verlies niet op de datum van het faillissement. Het begon toen afgerond werk niet langer in geld werd omgezet.
Juist zo’n alledaagse situatie geeft de jongste faillissementscijfers hun praktische betekenis. Gecorrigeerd voor het aantal zittingsdagen telde het CBS in augustus 2026 304 faillissementen onder bedrijven, instellingen en eenmanszaken. Dat waren er 24 meer dan een jaar eerder en 38 meer dan in juli. Het gecorrigeerde cijfer steeg van 7,6 naar 8,1 per 100.000 bedrijven.
De kop is een signaal, geen voorspelling
Sinds het najaar van 2024 liet het cijfer over een langere periode een licht dalende trend zien. Augustus doorbreekt die richting. Dat verdient aandacht, maar één maand moet niet worden verheven tot een landelijke prognose.
Het bredere ondernemersklimaat is gemengd. Aan het begin van het derde kwartaal verbeterde het ondernemersvertrouwen sterk, van min 14,8 naar min 5,3. Het bleef voor het negentiende kwartaal op rij negatief. Per saldo verbeterden de orders, terwijl ondernemers hun orderpositie nog steeds negatief beoordeelden.
Die combinatie is belangrijk. Sommige bedrijven vinden werk en herwinnen vertrouwen. Andere kampen met krappe marges, uitgestelde projecten of moeizame financiering. Ondertussen blijven ze zaken met elkaar doen. Een financieel gezondere leverancier kan zo de kasdruk van een zwakkere klant overnemen zonder dat onmiddellijk te beseffen.
De sectorcijfers bieden extra context. In de niet-gecorrigeerde vergelijking over augustus noteerde de horeca 21,0 faillissementen per 100.000 bedrijven. Voor de industrie was dat 20,1, voor de bouw 16,5 en voor verhuur en overige zakelijke dienstverlening 15,8. De cijfers wijzen op uiteenlopende vormen van druk, van vaste lasten en voorraden tot projectmijlpalen en betaalketens.
Uw concentratie weegt zwaarder dan het landelijke cijfer
Voor een microbedrijf is blootstelling persoonlijk. Eén klant kan goed zijn voor een derde van de ontvangsten van volgende maand. Eén leverancier kan als enige beschikken over het onderdeel dat nodig is om drie orders af te ronden. Eén hoofdaannemer kan de goedkeuring van iedere factuur binnen een project beheersen.
Een landelijk cijfer kan een ondernemer niet vertellen of zo’n concentratie aanvaardbaar is. De eigen administratie kan dat wel. De eerste nuttige vraag is niet hoeveel faillissementen er waren. De vraag is welke ene vertraging het bedrijf zou dwingen belastinggeld aan te spreken, de loonbetaling uit te stellen of bij de bank om extra ruimte te vragen.
Die vraag maakt vaak het verschil zichtbaar tussen omzet en daadwerkelijk inbare omzet. Opbrengsten in de boeken kunnen afhankelijk zijn van een ontbrekende inkooporder, betwist meerwerk, een niet-ondertekende afleverbon of een projectmijlpaal die de klant nog niet heeft geaccepteerd. Zolang die punten niet zijn opgelost, kan de verkoop geen huur of lonen betalen.
In juli noemde 11,9 procent van de ondernemers financiële beperkingen als een van de voornaamste belemmeringen, tegenover 10,4 procent een jaar eerder. Van de bedrijven die meer economische onzekerheid ervoeren, bouwde 23 procent buffers op of stuurde actiever op liquiditeit. Nog eens 22 procent had investeringen uitgesteld of teruggeschroefd.
Dat kunnen verstandige reacties zijn. Ze laten ook zien waarom de vertraagde betaling van het ene bedrijf verder kan doorwerken dan verwacht. Een leverancier die onderhoud al heeft uitgesteld of iedere beschikbare euro vasthoudt, heeft minder ruimte om een probleem bij een klant op te vangen.
Betaaldiscipline is goed bestuur
De Nederlandse overheid riep bedrijven en publieke inkopers in juni opnieuw op hun leveranciers op tijd te betalen. Bij overeenkomsten tussen bedrijven zijn afgesproken betalingstermijnen in het algemeen beperkt tot 60 dagen. Als er geen termijn is afgesproken, geldt 30 dagen. Voor grote ondernemingen die het mkb betalen en voor overheden gelden doorgaans eveneens regels van 30 dagen. Welke regel precies van toepassing is, hangt af van het contract en de betrokken partijen.
Goed bestuur begint voordat een betaling te laat is. Wie heeft de kredietlimiet van de klant goedgekeurd? Wie merkt het op als het betaalgedrag verandert? Wie onderneemt actie wanneer een factuur op goedkeuring wacht zonder dat deze formeel wordt betwist? Een debiteurenlijst zonder namen, datums en vervolgstappen is geschiedschrijving, geen beheersinstrument.
Inkooporders, afleverbonnen en acceptatiebewijzen kunnen administratief lijken wanneer de zaken snel gaan. Zodra een betaling vertraagt, worden het bewijsstukken voor de kasstroom. Aan de leverancierskant geldt hetzelfde. Een aanbetaling aan een cruciale leverancier is niet alleen een voorschot. Het is geld dat afhankelijk is van het vermogen van die leverancier om te presteren.
Het signaal van augustus is reden om acht weken vooruit te kijken. Maak onderscheid tussen verwachte ontvangsten en ontvangsten waarop u alleen hoopt. Zet beide af tegen lonen, btw, huur, leveranciersbetalingen en rente en aflossing. Bepaal vervolgens welke klanten en leveranciers met een vertraging de meeste schade zouden veroorzaken. Dit is geen oproep om iedere handelspartner te wantrouwen. Het voorkomt dat vertrouwen ongemerkt krediet wordt.
Terug naar de onbetaalde factuur
De factuur van onze aannemer kan nog steeds worden betaald. Misschien heeft de klant simpelweg een traag goedkeuringsproces. Passief afwachten is echter niet de juiste reactie. De aannemer kan de acceptatie bevestigen, vragen snel afhandelen, de toegezegde betaaldatum vastleggen en bepalen wanneer opschaling nodig wordt. Intussen moet de kasprognose de ontvangst waarderen op basis van bewijs, niet van optimisme.
Het gat later financieren kan duurder zijn dan het nu beheersen. De Nederlandsche Bank meldde dat het mkb in maart 2026 ongeveer 3,6 procent betaalde over uitstaand bankkrediet, tegenover circa 3,1 procent voor grotere bedrijven. Dit zijn marktgemiddelden, geen individuele aanbiedingen. Ze maken niettemin duidelijk dat kleinere ondernemingen onzekerheid zelden kosteloos financieren.
Een faillissement elders veroorzaakt niet automatisch uw crisis. Afhankelijkheid doet dat wel. De beheerste reactie is weten waar die afhankelijkheid zit, welk bewijs de openstaande vordering ondersteunt en hoelang de onderneming de vertraging kan dragen.
De cijfers over augustus hoeven ondernemers niet bang te maken. Ze moeten de geldketen zichtbaar maken. Problemen bij een ander bedrijf bereiken uw onderneming meestal via iets heel gewoons: een factuur, een aanbetaling, een levering of een belofte die te lang nodig had om geld te worden.
Wilt u uw kasafhankelijkheden zichtbaar maken voordat ze een crisis veroorzaken, dan kunnen we uw blootstelling samen onderzoeken.
De data, bronnen en analyse achter dit artikel zijn uitgevoerd door Paolo Maria Pavan. AI is niet gebruikt om bronnen te identificeren, de feitelijke basis op te bouwen of het analytische oordeel te vormen. AI is alleen gebruikt als schrijfhulp. De uiteindelijke Nederlandse tekst is persoonlijk beoordeeld, bewerkt en goedgekeurd door Paolo Maria Pavan vóór publicatie.
Bronnen
- In augustus 9 procent meer faillissementen dan een jaar eerder | CBS
- CBS - Business confidence, orders and profitability
- CBS - Financial constraints and uncertainty responses
- Rijksoverheid - Payment terms and supplier financing risk
- Ondernemersplein - Statutory payment terms and interest
- CBS - Cost pressure and customer affordability
- De Nederlandsche Bank - Credit cost and SME information quality
- CBS - Business closures beyond formal bankruptcy
