Stel u een ondernemer voor die in een bijna voltooide werkplaats staat. De machines zijn geleverd. De arbeidsovereenkomsten zijn ondertekend. Het oude pand is opgezegd. In de projectplanning staat de elektriciteitsaansluiting als besteld onderdeel met een geaccepteerd aanbod. Aan tafel leest iedereen die regel als een teken van vooruitgang.
Het hernieuwde besluit van de ACM in het geschil tussen WoonFriesland en Liander laat zien waarom dat vertrouwen voorbarig kan zijn. De ACM nam het besluit op 16 juli 2026 en publiceerde het op 28 juli. Het besluit volgde op de uitspraak van het CBb van 28 april 2026, ECLI:NL:CBB:2026:180, waarin de eerdere motivering van de ACM werd vernietigd en een nieuwe beoordeling werd verlangd.
WoonFriesland accepteerde op 22 december 2022 het aanbod van Liander voor twaalf aansluitingen van 3x25A. Vier woningen werden op 19 juli 2023 aangesloten. Liander sloot de overige acht aan tussen 25 en 31 maart 2024. De doorslaggevende vraag was niet alleen hoeveel weken waren verstreken. Het ging erom of er in die periode transportcapaciteit beschikbaar was.
A connection and usable power are different things
De ACM stelde vast dat transportcapaciteit ontbrak en beschouwde dat als een belangrijke omstandigheid. In deze zaak werd de aansluittermijn opgeschort totdat voldoende capaciteit beschikbaar was. Liander plaatste een transformatorstation. Zodra er capaciteit beschikbaar was, voltooide Liander de gevraagde aansluitingen binnen één week.
Dit is een specifiek geschil en geen algemene kalenderregel voor elk project. De bredere betekenis is vooral praktisch. Een geaccepteerd aansluitaanbod bepaalt niet noodzakelijk de datum waarop een gebouw elektriciteit kan gebruiken.
Dat onderscheid is gemakkelijk over het hoofd te zien, omdat de papieren geruststellend ogen. Er is een aanbod, een technische specificatie en misschien een gereguleerd tarief. Het projectteam kan naar een document verwijzen. Toch heeft de onderneming antwoord nodig op een afzonderlijke vraag: kan het net de elektriciteit transporteren die op de locatie nodig is?
Voor de ondernemer in de werkplaats bepaalt het antwoord veel meer dan alleen de planning van de installateur. Het beïnvloedt wanneer machines kunnen worden getest, wanneer personeel aan de slag kan, wanneer klanten kunnen worden bediend en wanneer de omzet kan beginnen. Een locatie kan fysiek klaar zijn en toch commercieel niet beschikbaar.
The wrong milestone can travel through the company
Ik lees het besluit over WoonFriesland als een waarschuwing voor bestuurders tegen schijnzekerheid. Eén optimistische mijlpaal kan ongemerkt in meerdere overzichten terechtkomen. Het bouwplan zegt dat het project gereed is. De huurovereenkomst noemt een ingangsdatum. De prognose van de financier gaat uit van inkomsten. Facturen voor apparatuur vervallen. De werving gaat door. Tegelijkertijd verwijst de correspondentie met de netbeheerder nog naar congestie of uitbreidingswerkzaamheden.
Elk document kan binnen zijn eigen beperkte doel correct zijn. Samen vertellen ze tegenstrijdige verhalen.
Daar verandert een vertraging in de infrastructuur in een managementprobleem. De aansluitkosten zijn zichtbaar en mogelijk beperkt. De kosten van wachten zijn verspreid over rente, tijd van aannemers, tijdelijke voorzieningen, ongebruikte apparatuur, uitgestelde huur en uitgestelde omzet. Die bedragen staan zelden onder één noemer, waardoor het management de blootstelling kan onderschatten totdat het geld sneller wegvloeit dan verwacht.
Een betere kasprognose maakt onderscheid tussen de voltooiing van de bouw en de beschikbaarheid van elektriciteit. Die data kunnen uiteindelijk samenvallen. Ze mogen niet als identiek worden beschouwd alleen omdat een aanbod is geaccepteerd.
Ook contracten verdienen diezelfde zorgvuldigheid. Een verhuurder kan oplevering op een bepaalde datum toezeggen, terwijl de huurder ervan uitgaat dat het pand vanaf dag één geschikt is voor koeling, laden, elektrische verwarming of productieapparatuur. Een ontwikkelaar kan een opleverplanning afspreken waarin weinig staat over netcapaciteit. De juridische formulering en de operationele veronderstelling kunnen dan uit elkaar gaan lopen.
Evidence matters more than an average wait
De tussenkomst van het CBb maakt ook de bewijsvoering scherper. Het eerdere besluit van de ACM leunde zwaar op gemiddelde aansluittermijnen van ongeveer 18 tot 22 weken. Volgens het hof ging de motivering onvoldoende in op de feiten, omstandigheden en belangen van het concrete geval.
De verstreken tijd blijft relevant, maar vertelt niet het hele verhaal. Een degelijk projectdossier moet laten zien wanneer schaarste aan transportcapaciteit bekend werd, welke uitbreiding nodig was, wanneer capaciteit terugkeerde en hoe snel de netbeheerder daarna handelde. Ook moet blijken wat het management met die informatie heeft gedaan.
Daarvoor is geen uitgebreid rapportagesysteem nodig. Voor een kleine onderneming kan één actuele pagina volstaan. Daarop kan onderscheid worden gemaakt tussen het geaccepteerde aanbod, het aangevraagde vermogen, de bevestigde transportpositie, de resterende fysieke werkzaamheden, de verwachte exploitatiedatum en de persoon die verantwoordelijk is voor de volgende beslissing. De waarde zit in het dateren van die gegevens en het verbinden ervan met de huurovereenkomst, het budget en de verplichtingen tegenover klanten.
Op 28 juli 2026 werkte de ACM nog samen met netbeheerders en marktpartijen aan nieuwe concrete aansluittermijnen voor kleinverbruikers. De eerdere termijnen van 12, 18 en, bij congestie, maximaal 52 weken waren afkomstig uit een codebesluit dat later grotendeels werd vernietigd. Die cijfers mogen binnen een project niet worden gepresenteerd als actuele, vaste aanspraken.
Responsibility starts before the delay
Het nationale beleid is gericht op een snellere uitbreiding van het net en een flexibeler gebruik van capaciteit. De Energiewet trad op 1 januari 2026 in werking en ook overheidsmaatregelen om de energie-infrastructuur te versnellen gingen die maand van start. Die ontwikkeling is relevant, maar nationaal beleid is geen bevestigde leverdatum voor één werkplaats, winkel of woningbouwproject.
De ondernemer in onze werkplaats heeft nog steeds een lokaal antwoord nodig. Voordat het oude pand wordt opgezegd, de laatste machine wordt besteld of klanten een openingsweek wordt beloofd, moet iemand de positie op het net naast de commerciële planning leggen. Dat is niet alleen een technische taak voor de installateur. Het is een beslissing over geld, contracten en verantwoordelijkheid.
De nuchtere les uit WoonFriesland is dat ‘aansluiting besteld’ als managementconclusie te weinig zegt. Een onderneming moet weten of elektriciteit beschikbaar zal zijn voor de activiteit die zij wil uitvoeren, en wat onzeker blijft als dat niet zo is.
Een ondertekend aanbod is waardevol. Het is alleen niet hetzelfde als een onderneming die operationeel is. Goed bestuur begint met te weigeren die twee met elkaar te verwarren.
Need to assess what a grid delay means for your cash, contracts and opening plan?
The data, sourcing, and analysis behind this article were conducted by Paolo Maria Pavan. AI was not used to identify sources, build the factual basis, or produce the analytical judgment contained here. AI was used only as a drafting aid. The final English text was personally reviewed, edited, and approved by Paolo Maria Pavan before publication.
References
- Geschilbesluit WoonFriesland – Liander, na uitspraak CBb | ACM
- College van Beroep voor het bedrijfsleven - CBb correction of the earlier ACM reasoning
- Autoriteit Consument en Markt - Missing fixed connection terms for small electricity connections
- Autoriteit Consument en Markt - Current practical connection position for small users
- College van Beroep voor het bedrijfsleven - Contracted transport capacity as a recorded entitlement
- Rijksoverheid - Current policy pressure on grid expansion and flexible capacity use
- Rijksoverheid - Energiewet and the shift toward flexible network use
- Autoriteit Consument en Markt
